ไทยผลักดันความฝัน สะพานเชื่อม กระตุ้นเศรษฐกิจ

ไทยผลักดันความฝัน 'สะพานเชื่อม' กระตุ้นเศรษฐกิจ ผู้สนับสนุนกล่าวว่าจะลดเวลาการจัดส่งลง 2 วัน  จังหวัดระนองและชุมพร เป็นสถานที่เสนอโครงการสะพานเชื่อมเศรษฐกิจไทยในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ และเอเชียตะวันออก

ความฝันของสะพานแผ่นดินไทย เส้นทางคมนาคมที่จะข้ามคาบสมุทรมลายูเพื่อเชื่อมท่าเรือทั้งสองฝั่ง ได้เกิดขึ้นอีกครั้งในประเทศไทย หากเป็นจริง สะพานทางบกสามารถลดเวลาในการขนส่งได้ประมาณสองวัน เมื่อเทียบกับเส้นทางการเดินเรือปัจจุบันผ่านช่องแคบมะละกา

แนวความคิดเกี่ยวกับเส้นทางการค้าที่ตัดผ่านคาบสมุทรมีมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 17 รัฐบาลปัจจุบันของประเทศไทยกำลังมองหาโครงการสาธารณะขนาดใหญ่เพื่อฟื้นฟูเศรษฐกิจ สะพานที่ดินที่เสนอนั้นมีคุณสมบัติอย่างแน่นอน แต่โครงการได้รับการวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับค่าใช้จ่ายมหาศาลและความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้น

แผนที่ประเทศไทยมีคาบสมุทรมลายูทอดยาวไปทางทิศใต้ ส่วนที่แคบที่สุดคือคอคอดกระ” เป็นระยะทางเพียง 44 กม. โดยทางตะวันออกของอ่าวไทยไปทางทิศตะวันออก และทะเลอันดามันทางทิศตะวันตก

ทะเลทางด้านจังหวัดชุมพร  Photo by Stephanie Ecate

การสร้างเส้นทางขนส่งจากตะวันออกไปตะวันตกข้ามคอคอดจะทำให้ระยะทางที่เรือบรรทุกสินค้าต้องเดินทางไปขนส่งสินค้าระหว่างเอเชียตะวันออกกับตะวันออกกลางและยุโรปสั้นลงประมาณ 1,200 กม. ปัจจุบันต้องแล่นเรือไปทางใต้สู่ช่องแคบมะละกา

ได้มีการศึกษาความเป็นไปได้ในการก่อสร้างสะพานบกข้ามคอคอดกระ แผนจะสร้างท่าเรือสำหรับเรือบรรทุกสินค้าขนาดใหญ่ในจังหวัดระนองและชุมพรทางตอนใต้ โดยเชื่อมท่าเรือทั้งสองแห่งเข้าด้วยกัน โดยอยู่ห่างกันประมาณ 130 กม. โดยมีทางรถไฟ ทางหลวง และท่อส่งน้ำมัน

ความสำคัญของการสร้างสะพานที่ดินในการสัมมนาทางธุรกิจเมื่อเดือนมิถุนายน “เราจะปูทางให้ประเทศไทยสามารถเป็น 'ลูกเสือเศรษฐกิจ' ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้อีกครั้ง” รัฐมนตรีกล่าว เขาเชื่อว่าสะพานบกไม่เพียงแต่จะทำให้เส้นทางผ่านช่องแคบมะละกาล้าสมัย แต่ยังดึงดูดการลงทุนจากบริษัทต่างชาติอีกด้วย หากมีการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่

ชายทะเลในจังหวัดระนอง Photo by Waranont (Joe)

ท่อส่งน้ำมัน เป็นเพียงภาพประกอบเท่านั้น ไม่ใช่ภาพจากสถานที่จริง Photo by Quinten de Graaf 

แนวความคิดในการขุดคลองข้ามคาบสมุทรมาเลย์เป็นเรื่องเก่า ได้มีการขอให้ฝรั่งเศสสำรวจคลองในปี 1677 Ferdinand de Lesseps นักการทูตชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงในการทำให้คลองสุเอซของอียิปต์กลายเป็นจริง ยังได้เสด็จเยือนคอคอดกระในปี พ.ศ. 2425 ในช่วงเปลี่ยนศตวรรษนี้ด้วย

คลองจะมีราคาแพงอย่างมหาศาล โดยมีค่าใช้จ่ายประมาณ 3 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐในการเชื่อมต่อกับอ่าวไทยและทะเลอันดามันในทางเทคนิคก็จะเป็นเรื่องยากเช่นกัน: แหล่งน้ำทั้งสองแห่งมีความแตกต่างกันตามระดับความสูงหลายเมตร

ความซับซ้อนอีกประการหนึ่งคือความขัดแย้งที่รุนแรงของรัฐบาลไทยกับกลุ่มติดอาวุธอิสลามิสต์ตามแนวชายแดนกับมาเลเซีย มีความกังวลว่าคลองหนึ่งจะตัดประเทศไทยออกเป็นสองส่วน ทำให้เกิดความรู้สึกแบ่งแยกดินแดนในหมู่ชาวมาเลย์ที่เป็นมุสลิมส่วนใหญ่ในประเทศไทย

การขนส่งทางรถไฟ ภาพประกอบเรื่อง ไม่ใช่ภาพจากพื้นที่จริง Photo by Ankush Minda

ด้วยเหตุผลเหล่านี้ รัฐบาลจึงมุ่งไปที่สะพานเชื่อมทางบก ซึ่งน่าจะสร้างได้ง่ายกว่าและถูกกว่าคลอง สมาชิกอาวุโสของทีมนโยบายเศรษฐกิจของรัฐบาลกล่าวในเดือนตุลาคม 2020 ว่าการสร้างคลองนั้นไม่สมจริง และควรเน้นที่ทางเชื่อมบนบก

ในขณะที่ภาวะการคลังของประเทศไทยแย่ลงเนื่องจากการใช้จ่ายจากโควิด-19 พุ่งสูงขึ้น รัฐบาลหวังที่จะดึงดูดการลงทุนจากรัฐบาลต่างประเทศและบริษัทต่างๆ ผ่านความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน

ในรายงานที่ตีพิมพ์เมื่อเดือนมกราคม สถาบัน ISEAS-Yusof Ishak ซึ่งเป็นหน่วยงานด้านความคิดในสิงคโปร์ กล่าวว่า การสร้างสะพานทางบกของไทยจะมีมูลค่า 60 พันล้านบาท (1.85 พันล้านดอลลาร์) ตามการประมาณการของรัฐบาลไทย ซึ่งน้อยกว่าคลองข้ามฝั่งอย่างมีนัยสำคัญ คอคอดกระ.

ทว่าความฝันของคลองไม่ยอมตาย สมาคมคลองไทยซึ่งประกอบด้วยทหารผ่านศึกและนักการเมือง ได้โน้มน้าวรัฐบาลให้สร้างคลองโดยอ้างว่าจะสนับสนุนเศรษฐกิจภาคใต้ของประเทศไทย

คิดว่าจีนจะสนใจคลองกระ เนื่องจากประเทศนี้ส่งเสริมโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง หากมีการสร้างคลองจีนจะไม่ต้องส่งเรือผ่านช่องแคบมะละกาอีกต่อไป ซึ่งสหรัฐฯ มีสถานะที่แข็งแกร่งเมื่อนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง นอกจากนี้ยังช่วยให้เรือรบจีนที่ปฏิบัติการในทะเลจีนใต้สามารถแล่นเข้าสู่มหาสมุทรอินเดียได้ง่ายขึ้น (ซึ่งเป็นการซุ่มเสี่ยงต่อการเมืองในระหว่างประเทศและของโลก)